Wat is Shared Space?

De openbare ruimte is van ons allemaal – Wat is shared space?

“Het vormgeven van de openbare ruimte, is wat ik graag doe”. Léon Lurvink geeft adviezen daar waar verkeer en stedenbouw samenkomen. Het verkeersconcept shared space is een goed voorbeeld hiervan. Op deze website geeft Léon aan de hand van een aantal vragen zijn ‘kijk’ op shared space.

Wat is shared space?

“Met het verkeersconcept shared space kan je de openbare ruimte als één geheel benadrukken. Door het weglaten van de traditionele trottoirs en stoepbanden doorbreek je de dominante rijbaan en kan je meer evenwicht brengen in het gebruik door voetgangers, fietsers en auto’s. Eigenlijk maak je een lege ruimte tussen de bebouwing die gezamenlijk gebruik kan worden.”

En wat betekent dit voor de gebruikers?

“Dit betekent dat je jezelf serieus moet nemen”. Léon geeft aan dat we op z’n tijd allemaal èn voetganger èn fietser èn automobilist zijn èn serieus genomen worden. Als voetganger wil je niet altijd hoeven te wachten tot de hele rij auto’s voorbij is, terwijl je in de auto de fietsers die zich op de rotonde snel ertussen wurmen wel lastig vindt. Als fietser heb je niet altijd zin om voor een voetganger af te remmen.”

“We willen allemaal op prettige wijze naar onze bestemming gaan en dat anderen op fatsoenlijke manier rekening met je houden. Je wilt niet alleen afhankelijk zijn van regeltjes die bepalen wanneer je wel of niet mag oversteken. Soms is het goed dat je voorrang hebt omdat het op dat moment logisch en gemakkelijk is.”

Wat doet shared space met de gebruikers, is dat niet gevaarlijk? “

Zomaar wat doen in het verkeer, is inderdaad gevaarlijk. Het is niet de bedoeling dat er een ‘scared space’ ontstaat, een soort ‘Boliviaanse zoutvlakte’ waar het recht van de sterkste geldt. Shared space is ook niet toepasbaar in alle verkeerssituaties maar verrassend genoeg ook wel weer in veel situaties waar er sprake is van een woonomgeving.

 

Shared Space - Shared ZoneTekening Shared Space Shared Space Sign

 

Bij shared space kan je met behulp van het plaatsen van bomen, straatmeubilair, lichtmasten en andere attributen een evenwichtige ruimte maken waarin een veilige gebruik voorop staat.

Volgens Léon is shared space juist bedoeld om op pleinen en in straten een betere inrichting te krijgen voor de voetgangers en daarmee ook voor de fietsers. “Steeds meer gemeenten willen een fijn centrum waar ruimte is voor promenades en terrassen, winkelend publiek en recreanten. Daarin past geen automobilist die er op ‘automatische piloot’ doorheen rijdt. Als ik een ontwerp maak met het verkeersconcept shared space help ik de automobilist rustiger en met een lagere rijsnelheid te rijden.“

“Ik weet dat het tegenstrijdig klinkt als ik zeg dat door minder te regelen en minder voorspelbaarheid er meer verkeersveiligheid ontstaat. Toch weten we dat in verblijfsruimtes onverwachte dingen kunnen gebeuren. Met een andere vormgeving wil ik dat benadrukken en verbeelden.”

Je kan dan toch ook borden plaatsen? Léon legt uit dat er recentelijk een onderzoek is gehouden naar het effect van verkeersborden waarop Nijntje staat afgebeeld. “Het blijkt dat automobilisten langzamer willen gaan rijden. Met het zien van Nijntje, wordt iedereen dus weer even ‘mensch’. Nijntje appelleert blijkbaar direct aan ons sociale gevoel en koppelt dit aan ons eigen gedrag. Dit resultaat geeft dus aan dat mensen in de openbare ruimte bereid zijn sociaal te rijden als dit hen duidelijk wordt gemaakt. Dit is juist wat ik wil bereiken met shared space.”

Je vertelde al dat shared space niet overal mogelijk is. Waar wel en waar niet?

Het toepassen van shared space is niet gebonden aan strikte aantallen voertuigen. In Frankrijk zijn er voorbeelden van wegen met 25.000 auto’s per etmaal die omgevormd zijn. Dat is wel een uitzondering. Ik vind dat in de verblijfsgebieden waar een sterke woonfunctie is en behoefte is om over drukkere wegen te rijden, shared space prima toepasbaar is. Dit hoeft niet over de hele lengte van de straat. Je kan dit bijvoorbeeld doen op kruispunten of specifieke plekken. De klassieke verblijfsgebieden hebben zo gemiddeld een maximale verkeersintensiteit van 6 à 7.000 auto’s per etmaal. Ik heb op verschillende ‘traversen’ door de woongebieden waarop dagelijks ongeveer 9 tot 10.000 auto’s reden, shared space geadviseerd en toegepast.

Tekening medewerkers project Shared Space

Wat is het doel van shared space?

Léon heeft als verkeerskundige een duidelijke missie: ”We moeten ervoor zorgen dat iedereen op gelijkmatige en veilige wijze toegang heeft tot de openbare ruimte. Het is vooral nodig op plekken waar het belangrijk is dat de voetganger gemakkelijk kan oversteken. “Shared space moet geen doel op zich zijn. Het is een middel, te gebruiken op een geschikte locatie”. Door ‘space sharing’ kan je prettige straten en pleinen maken, die uitstekend passen in verblijfsgebieden omdat ze minder voorspelbaar en afwisselend zijn. Daardoor passen de gebruikers zich gemakkelijker aan bij de bedoeling van het verblijfsgebied.”